Dracht en bevalling

De dekking

Een teef krijgt bij voorkeur haar eerste nestje voordat ze 4 jaar oud is, maar niet bij de eerste loopsheid, omdat ze dan nog niet volgroeid is. Een teef is meestal 3 weken loops en gemiddeld op de 11e dag na het begin van de bloederige uitvloeiing vruchtbaar. Het is daarom verstandig haar op de 10e en 12e dag te laten dekken. Voor een nauwkeurige bepaling van het dektijdstip kan een progesterontest (bloedonderzoek) gebruikt worden, te beginnen wanneer de hond ongeveer een week loops is.

Drachtigheid vaststellen

Echografie is de beste methode om drachtigheid vast te stellen, al is het aantal pups lastig te bepalen. Vanaf 30 dagen na de dekking is de dracht met een echo aan te tonen; tussen de 28e en 32e dag is dit soms al voelbaar in de buik. Daarna is voelen pas weer mogelijk vanaf de 45e dag, wanneer ook een röntgenfoto het aantal verwachte pups nauwkeurig kan tonen.

Drachtduur

Van dekking tot geboorte duurt de dracht gemiddeld negen weken (63 dagen). Pups kunnen geboren worden vanaf dag 59 tot en met dag 67. Over het algemeen geldt: hoe meer pups, hoe korter de dracht. Duurt de dracht korter dan 59 dagen of langer dan 67 dagen, waarschuw dan de dierenarts, want te vroeg geboren pups kunnen problemen krijgen en een verlengde dracht vormt een risico voor teef en pups.

Voeding tijdens de dracht

In de eerste 7 weken van de dracht is extra voeding niet nodig. Daarna kunt u puppybrokken als extra krachtvoeding geven. Rond dag 28 tot 30 eet de teef soms een paar dagen weinig. Aan het einde van de dracht eet ze ongeveer 1,5 keer zoveel als normaal.

De werpkist

Een werpkist moet zo lang zijn dat de teef er languit in kan liggen, met randen die hoog genoeg zijn zodat pups er niet overheen kunnen. Een deurtje is prettig voor de teef. Langs drie randen hoort op pup-hoogte een richel van ongeveer 5 tot 10 cm, zodat pups veilig onder de teef kunnen liggen als zij gaat liggen. Gebruik vochtabsorberende materialen zoals oude handdoeken of lakens als bodem.

Tekenen van de naderende bevalling

Enige tijd voor de bevalling zakt de lichaamstemperatuur van de teef onder de normaalwaarde van 38,0 tot 39,0 graden Celsius. Deze periode kan enkele dagen duren. Vlak voor de bevalling zakt de temperatuur opnieuw, vaak tot ongeveer 36,5 graden Celsius. Soms verliest de teef helder, taai, iets melkachtig wit slijm. Dat teken betekent dat ontsluiting en bevalling binnen 24 uur moeten plaatsvinden.

De bevalling

Bij de eerste weeen wordt de hond onrustig, krast in haar werpkist en loopt soms door het huis. Laat haar even buiten plassen, maar blijf in de buurt. Deze periode kan tot 12 uur duren. Zorg voor rust, zonder drukke kinderen of buren die toekijken, maar blijf zelf wel aanwezig.

Bij persweeen verschijnt eerst de vruchtblaas met vruchtwater, dan de pup in de vliezen, gevolgd door de nageboorte. De teef maakt de vliezen kapot en eet ze met de nageboorte op. Doet ze dit niet zelf, maak de vliezen dan bij het kopje van de pup open zodat deze kan ademen. De teef likt de pup schoon, wat belangrijk is voor de ademhaling, de darmwerking en de band tussen moeder en pup. Bij veel pups is het beter niet alle nageboorten te laten opeten, vanwege het risico op diarree.

Gemiddeld zit er ongeveer 45 minuten tussen de geboorte van twee pups. Duurt het langer, dan moet de dierenarts nagaan waarom de bevalling niet vordert.

Wanneer gaat er iets mis?

• De aanstaande moeder is ziek of heeft een abnormale uitvloeiing.
• De dracht duurt al 67 dagen.
• De teef perst 30 minuten krachtig zonder vordering.
• De teef perst 1 tot 2 uur af en toe zwak zonder vordering.
• De teef perst na de geboorte van een pup 2 tot 3 uur niet meer, terwijl er nog pups verwacht worden.

Na de bevalling

Meestal scheurt de navelstreng vanzelf op de juiste plaats af. Blijft er een navelstreng bloeden, dan kunt u die afbinden met sterk naaigaren en desinfecteren met spiritus (85 procent alcohol). Blijft de teef na de bevalling onrustig, laat dan controleren of zij inderdaad leeg is. Pups kunt u herkenbaar maken met nagellak of gekleurde wollen draad.

De teef

Geef de teef een wormkuur als dat nog niet is gebeurd. Bijvoeren met melk raden we af vanwege het risico op diarree. Een normale uitvloeiing is de eerste 3 dagen roodbruin en tot de 10e dag helder en slijmig. Troebele of stinkende uitvloeiing hoort er niet te zijn.

De pups

• Pups die voortdurend piepen en zoeken, krijgen mogelijk onvoldoende moedermelk.
• Pups die op elkaar kruipen hebben het koud; liggen ze uitgespreid, dan is de werpkist te warm. De eerste twee weken is een omgevingstemperatuur van ongeveer 26 graden Celsius nodig, de derde week ongeveer 24 graden Celsius. Bescherm de pups tegen tocht.
• Bij moederloze pups: dag 1 tot 5 ongeveer 29 tot 31 graden, week 2 ongeveer 26 tot 29 graden, week 3 ongeveer 23 tot 26 graden en week 4 ongeveer 23 graden Celsius.
• Pups moeten vanaf de geboorte dagelijks in gewicht toenemen. Weeg de eerste dagen twee keer per dag met een nauwkeurige digitale weegschaal en noteer de gewichten. Nemen ze niet toe of vallen ze af, dan is er onvoldoende moedermelk; vul dan bij met puppymelk. Rond de 10e dag gaan de oogjes open en is het geboortegewicht verdubbeld.

Spenen

Vanaf 3 tot 4 weken kunt u beginnen met bijvoeren van vast voedsel. Begin eventueel enkele dagen met een moedermelkvervangend product op een schoteltje en ga daarna over op vast voedsel. Speciale puppyvoeding in blik is ideaal door de zachte structuur; ook geweekte of droge puppybrokken kunnen. Geef vijf tot zes keer per dag kleine porties uit een of twee ondiepe schaaltjes. De moedermelk blijft in het begin belangrijk. Rond 8 weken zijn de meeste pups gewend aan vast voedsel en klaar om de moeder te verlaten.

Ontwormen van de pups

De eerste wormkuur geeft u op de leeftijd van 2 weken. Herhaal daarna elke 2 weken tot 8 weken, geef vanaf 2 maanden maandelijks een wormkuur tot de leeftijd van een half jaar en daarna 4 keer per jaar. De moederhond wordt samen met de pups ontwormd.

Vaccinaties van de pups

De eerste puppy-enting is op 6 weken. Op 9 weken volgt de enting tegen parvo en de ziekte van Weil, eventueel met kennelhoest, en op 12 weken de cocktailenting, eventueel met rabiës.